Δευτέρα 8 Ιουνίου 2009

Ευρωεκλογές 2009 στο νομό Ιωαννίνων



Τα αποτελέσματα των ευρωεκλογών στο νομό Ιωαννίνων (μπορείτε να τα βρείτε εδώ) ακολουθούν τις γενικές τάσεις με ορισμένες μόνο παρατηρήσεις.
Το ΠΑΣΟΚ έρχεται πρώτο μετά από πολλά χρόνια κι αυτό έχει τη σημασία του αφού η παρουσία του στην τοπική αυτοδιοίκηση μόνο ήττες φέρνει στο νου μετά το 2002 (δήμος Ιωαννιτών, νομαρχία Ιωαννίνων κ.α).
Το γεγονός ότι η ΝΔ, με την κυριαρχία της στους δήμους του νομού και στη νομαρχία Ιωαννίνων, δεν μπόρεσε να έχει ένα καλύτερο αποτέλεσμα, σίγουρα είναι αξιοπρόσεκτο και δείχνει μια τάση για το μέλλον.
Ο ΛΑΟΣ είναι πέμπτο κόμμα στο νομό, κάτω από τα πανελλαδικά ποσοστά του, ήταν όμως κάτω και τις προηγούμενες φορές, δεν έχει έντονη τοπική παρουσία, τόνωσε όμως την προεκλογική του καμπάνια με κεντρικές παρεμβάσεις (περιοδεία Καρατζαφέρη κλπ), κι ας μην ξεχνάμε ότι παραμένει το κόμμα που μαζί με τους Οικολόγους, είχε πραγματική αύξηση ψήφων (ο ΣΥΡΙΖΑ έχει μικρή αύξηση ψήφων από το 2004, τότε όμως είχε κατέβει μόνος του ο Συνασπισμός).
Το ΚΚΕ έχει μια σταθερότητα στα ποσοστά του, χάνει κι αυτό ψήφους σε σχέση με το 2004, συμβαδίζει όμως με το πανελλαδικό ποσοστό κι αν το ξεπερνάει είναι γιατί είχε μια έντονη παρουσία στη βάση με πολλά κλιμάκια να περιοδεύουν κάθε μέρα προεκλογικά- καλή ήταν και η συγκέντρωση στην πλατεία (το μόνο κόμμα που δοκίμασε κάτι τέτοιο) με την Αλέκα Παπαρήγα.
Ο ΣΥΡΙΖΑ πήγε λίγο καλύτερα από το πανελλαδικό του ποσοστό γιατί για πρώτη φορά είχε καλά οργανωμένη προεκλογική καμπάνια, τοπική, η οποία στηρίχθηκε στην άμεση επαφή με τον κόσμο και αξιοποίησε την ευρεία αποδοχή του Κώστα Μπασιούκα του Ηπειρώτη υποψηφίου του- έκανε επίσης μια καλή συγκέντρωση με τον Αλέξη Τσίπρα.
Οι Οικολόγοι Πράσινοι είναι ελαφρώς πεσμένοι από το πανελλαδικό ποσοστό τους, κυρίως γιατί δεν έχουν παρουσία εκτός των Ιωαννίνων και ίσως γιατί άφησαν πολλές μέρες του προεκλογικού αγώνα χωρίς να παρέμβουν επικοινωνιακά.
Οι Κυνηγοί πήγαν αντίστοιχα καλά, χωρίς παρουσία στην πόλη, η ΔΡΑΣΗ με αντιστοιχίες με το πανελλαδικό ποσοστό, χωρίς να κερδίζει κάτι επιπλέον από τις γιαννιώτικες συμμετοχές στο ψηφοδέλτιο, ενώ το Μακεδονικό Μέτωπο δεν πήγε το ίδιο καλά, πιθανά γιατί δεν έκανε καμιά καμπάνια στην πόλη, πλην την περιοδείας του Στέλιου Παπαθεμελή.
Η ΑΝΤΑΡΣΥΑ πήγε καλύτερα απ’ ό,τι στην υπόλοιπη χώρα γιατί έχει έντονη παρουσία στην πόλη, κυρίως στα κοινωνικά μέτωπα και εκπροσωπείται από αναγνωρίσιμα πρόσωπα ενώ συνολικά ο λεγόμενος εξωκοινοβουλευτικός χώρος (ΑΝΤΑΡΣΥΑ, ΜΛ-ΚΚΕ, ΕΕΚ, ΑΣΚΕ), ανεξάρτητα πώς ορίζει ο καθένας χωριστά τον εαυτό του, πήρε 1,3%, ποσοστό που συνιστά κατά τη γνώμη μου μια «οροφή» που δεν αφήνει πολλά περιθώρια για το μέλλον. Είναι χαρακτηριστικό ότι μόνες τους οι Γυναίκες το 2004, σχήμα που στηρίχθηκε από τις συνιστώσες του ΣΥΡΙΖΑ πλην του Συνασπισμού, πήραν 0,75%.
Τέλος, να μην περάσουν απαρατήρητες οι 219 ψήφοι στη Χρυσή Αυγή.

Πέμπτη 4 Ιουνίου 2009

Ευρωεκλογές 2009: Κρίση εκπροσώπησης εν μέσω θέρους


Μια «γκρίζα» ζώνη αναποφάσιστων και δυσαρεστημένων πολιτών υπονομεύει αυτές τις μέρες τις δημοσκοπήσεις και ταράζει τον ύπνο των κομμάτων. Κάτω από τις αναλύσεις για την αποχή, τις εκδρομές στη θάλασσα ή τη «χαλαρή» ψήφο των ευρωεκλογών, κανείς δεν σκάβει λίγο ακόμα για να αναδείξει τη βαθιά απογοήτευση των ανθρώπων για το δύστηνο κοινωνικό περιβάλλον, την απογοήτευση από τις πολιτικές δυνάμεις που διαχειρίζονται την κυβερνητική εξουσία, το φόβο και την ανασφάλεια που γεμίζει τις ψυχές του κάθε νοήμονα κατοίκου αυτής της χώρας όταν σκέφτεται το μέλλον.
Στην πράξη, όλη η προεκλογική καμπάνια των κομμάτων, ειδικά των δύο μεγάλων, στηρίζεται στην ουσία ακριβώς σε ένα σχέδιο κατάκτησης της ψήφου και διαχείρισης της δυσαρέσκειας όλων αυτών των ανθρώπων που δεν αντέχουν τη ζωή τους. Περί διαχείρισης πρόκειται και τίποτα παραπάνω. Καμιά προοπτική, κανένα σχέδιο ελπίδας, τίποτα που να αξίζει να πεις, ας πάει κι αυτή η ψήφος αν είναι για καλό.
Όλα τα άλλα, περί καταλληλότητας του ενός και του άλλου, καλής ή μη καμπάνιας, ικανότητας επικοινωνιακής ή όχι, είναι αέρας, φλούδα πολιτικής τακτικής και όχι πραγματικός καρπός πολιτικής ουσίας.
Ας λένε ό,τι θέλουν. Την Κυριακή θα καταγραφεί με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, η δυσαρέσκεια των πολλών για τη διαχείριση της πραγματικότητας από τους λίγους.
Παρά τα όσα θα ειπωθούν και παρά τα όσα θα βγάλει η κάλπη, τα οποία πάντως θα περιμένουμε με άδολη αγωνία, τα συμπεράσματα έχουν βγει:

- Η ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ δεν πείθουν από μόνοι τους ότι μπορούν να κυβερνήσουν αυτοδύναμοι. Ελλείψει, προς το παρόν, σχεδίου για συγκυβέρνηση κι αφού ισχύουν κι όλα τα παραπάνω, αμφότερα τα δύο κόμματα, θα υποστούν τα αποτελέσματα της κρίσης διαμεσολάβησης του πολιτικού συστήματος το οποίο και υπηρετούν πιστά και οι δύο μετά το ’80. Με άλλα λόγια, ο πολύς κόσμος δεν πιστεύει ότι αυτά τα δύο κόμματα μπορούν να κυβερνήσουν τη χώρα. Οπότε στο μέλλον και μέχρι τις εθνικές εκλογές που σίγουρα θα είναι πρόωρες, ή θα αναδειχθεί το ζήτημα της συγκυβέρνησης ή θα μας κουράσει τόσο η «κάθοδος» της ΝΔ και η «άνοδος» του ΠΑΣΟΚ που θα δώσουμε στο δεύτερο το δικαίωμα να πλειοψηφήσει στη Βουλή με ένα 40% στην κάλπη. Όταν διοικούν τις πόλεις δήμαρχοι με 42% δεν είναι παράλογο να κυβερνούν κόμματα με μειοψηφικά ποσοστά. Είναι η θεωρία της «σταθερότητας» του πολιτικού σκηνικού που ενισχύει τέτοια φαινόμενα.
- Τα δύο κόμματα της αριστεράς, το ΚΚΕ και ο ΣΥΡΙΖΑ, θα βγουν ενισχυμένα όχι τόσο στα ποσοστά (θα δούμε αν πιάσουν το άθροισμα 13% των προηγούμενων ευρωεκλογών), όσο σε… καταστάλαγμα. Αυτή τη φορά θα τους ψηφίσουν κυρίως όσοι τους ακολουθούν κιόλας. Ο «αέρας» της χαλαρής ψήφου αυτή τη φορά πάει στο νέο κόμμα των Οικολόγων- Πρασίνων. Το τι θα τους κάνουν τους αριστερούς ψηφοφόρους τους στο μέλλον ενόψει εθνικών εκλογών θα φανεί μετά την 7η Ιούνη. Πάντως άνευ κοινής προοπτικής, δύσκολα θα πείθουν εσαεί για τη μοναδικότητα της πρότασή τους.
- Οι Οικολόγοι- Πράσινοι θα βγάλουν ευρωβουλευτή και θα είναι και ευχαριστημένοι με ένα 4%. Φλερτάρουν με μεγαλύτερα ποσοστά ελέω γκάλοπ, η προκλητική τους αδυναμία όμως να κάνουν άλλη πολιτική πλην αυτήν της προσέλκυσης χαλαρών ψήφων, τους οδηγεί σε απίστευτα αδιέξοδα. Όπως έγινε με τον πανικό που τους έπιασε μόλις η ακροδεξιά τους επιτέθηκε για το «μακεδονικό». Πρώτη φορά κόμμα που έχει δίκιο, φοβάται τόσο και υποχωρεί μπροστά στον κίνδυνο μην και χάσει τη ψήφο των μικροαστών φίλων της ΝΔ. Τι θα κάνουν άραγε αν κληθούν να πάρουν αποφάσεις ρήξης με το σύστημα διακυβέρνησης;
- Ο ΛΑΟΣ, διάλεξε το δρόμο της κεντροδεξιάς με τον μετριοπαθή λόγο της ευρωπαΐστριας επικεφαλής του ψηφοδελτίου του. Αυτό μπέρδεψε τη βάση του, η οποία δεν καταλαβαίνει γιατί πρέπει να συγκατοικεί στην ίδια «πολυκατοικία» με τη ΝΔ. Οπότε, όποιον «αέρα» θα του έδιναν οι ευρωεκλογές, τον παίρνει τώρα ο Καραμανλής για να αυξήσει τη συσπείρωσή του. Και συνθήματα τύπου όχι στους λαθρομετανάστες δεν σε πάνε και τόσο μακριά όσο νομίζεις.
- Όσο για μικρότερους σχηματισμούς, η ΔΡΑΣΗ του Στέφανου Μάνου κάτι θα πάρει, κι αν αντέξει, θα παίξει ένα ρόλο σε μελλοντικές κυβερνήσεις συνεργασίας (αν γίνουν) ενώ το σχήμα της ΑΝΤΑΡΣΥΑ υποδηλώνει το τέλος της εξωκοινοβουλευτικής αριστεράς όπως τη γνωρίζαμε μετά το ’90 και τονίζει την αποτυχία όλων των εγχειρημάτων που αναζήτησαν την ιδεολογική καθαρότητα της επανάστασης (με ή χωρίς εισαγωγικά) ως απάντηση στην κατάρρευση του εφαρμοσμένου σοσιαλισμού του 20ου αιώνα.
Υπό αυτήν της έννοια και εφόσον ισχύουν όλα αυτά που λέμε, παραμένει το ερώτημα: ποιος θα εκφράσει όλους και όλες αυτούς που δεν αντέχουν τούτη τη ζωή που τους έλαχε. Μάλλον όλοι μαζί, πάει να πει κανένας.

Τρίτη 2 Ιουνίου 2009

Το 10ο συνέδριο του Δικτύου για τη Μελέτη των Εμφυλίων Πολέμων

Το 10ο συνέδριο του Δικτύου για τη Μελέτη των Εμφυλίων Πολέμων με γενικό τίτλο «Η Ελλάδα στη δεκαετία του ’40, μια κριτική αποτίμηση» διοργανώνεται από τις 2 ως τις 5 Ιουλίου στην Καβάλα. Βασικός στόχος του συνεδρίου είναι να αποτυπωθεί η εξέλιξη της επιστημονικής παραγωγής για την Κατοχή και τον Εμφύλιο σε διεθνές, εθνικό και τοπικό επίπεδο υπό το πρίσμα των νέων αρχειακών διαθεσιμοτήτων που προέκυψαν όλα αυτά τα χρόνια (αρχεία από την Ανατολική Ευρώπη, τα ΑΣΚΙ, το ΓΕΣ, τα ΓΑΚ, κ.α.), των νέων μεθοδολογικών προσεγγίσεων (επιτόπια έρευνα, προφορική ιστορία, τοπικές μελέτες) και των μελετών που δημοσιεύτηκαν. Ταυτόχρονα το συνέδριο επιθυμεί να δώσει ιδιαίτερη σημασία στο ρόλο της δημόσιας ιστορίας και της συλλογικής μνήμης στην πρόσληψη της δεκαετίας του 40. Η οργανωτική επιτροπή αποτελείται από τους: Πολυμέρη Βόγλη, Βασίλη Δαλκαβούκη, Ελένη Ιωαννίδου, Σπύρο Κακουριώτη, Στάθη Καλύβα, Νίκο Μαραντζίδη, Ελένη Πασχαλούδη, Ηλία Σκουλίδα, Κατερίνα Τσέκου, Τάσος Χατζηαναστασίου.
Για το Δίκτυο (κάποιες πληροφορίες εδώ) έχουν ήδη ειπωθεί πολλά. Μόνο ένα ηλεκτρονικό ξεφύλλισμα των Νέων και της Ελευθεροτυπίας θα αρκούσε για μια πρώτη γεύση από τον έντονο δημόσιο διάλογο που έχει αναπτυχθεί πάνω σε προσεγγίσεις του εμφυλίου πολέμου και της δεκαετίας του ’40. Τα συνέδριά του διακρίνονται για την ευρεία θεματολογία και την ευκαιρία που δίνουν σε νέους ερευνητές να δημοσιοποιήσουν τη δουλειά τους και να διαλεχθούν με τους παλιότερους.
Αυτό όμως που δεν έγινε διακριτό όλη αυτή την δεκαετία ήταν κατά τη γνώμη μου η ύπαρξη ριζικά νέων προσεγγίσεων στη δεκαετία του ’40. Παρά τις προθέσεις και τις εξαγγελίες δεν άλλαξαν οι κρίσιμες εκείνες παράμετροι μέσα από τις οποίες η επιστημονική κοινότητα προσεγγίζει αυτήν την καθοριστική χρονική περίοδο για την ιστορία της χώρας μας. Αλλά όλα αυτά είναι προφανώς υπόθεση διαλόγου.
Να επισημάνω, επίσης, και την όλο και αυξανόμενη παρουσία επιστημόνων από το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, ή με καταγωγή από την Ήπειρο (όπως φαίνεται και από την παρουσία στην οργανωτική επιτροπή του Βασίλη Δαλκαβούκη και του Ηλία Σκουλίδα).
Το πρόγραμμα έχει ως εξής:

Πέμπτη 2 Ιουλίου
Αμφιθέατρο Νομαρχίας Καβάλας
18.00: Προσέλευση, χαιρετισμοί, 18.30: Εναρκτήρια ομιλία: Καλύβας Στάθης (Yale University), Μία δεκαετία ανανέωσης και αναθεώρησης της ιστορίας του Εμφυλίου: κριτική αποτίμηση
19.00-20.30: Συνεδρία 1: Ελληνική πολιτική
Πρόεδρος: Μαραντζίδης Νίκος (Πανεπιστήμιο Μακεδονίας), Μαυρογορδάτος Γεώργιος (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών), Οι εκλογές του 1946, Φίλανδρος Ιωάννης (European University Ιnstitute of Florence) Η «ξεχασμένη Βουλή», 1946-1949. Κοινοβουλευτικός λόγος και Εμφύλιος πόλεμος: Η περίπτωση του Παναγιώτη Κανελλόπουλου και του Εθνικού Ενωτικού Κόμματος, Παπαπολυβίου Πέτρος (Πανεπιστήμιο Κύπρου) Αρχειακά κατάλοιπα από το παράρτημα Βορείου Ελλάδος του «Κόμματος Χιτών»: Μια πρώτη παρουσίαση, 20.00-20.30: Συζήτηση

Παρασκευή 3 Ιουλίου
Πρωινές παράλληλες συνεδρίες
Αμφιθέατρο Νομαρχίας Καβάλας
09.00-11.00: Συνεδρία 1: Ένοπλοι και Στρατός
Πρόεδρος: Βόγλης Πολυμέρης (Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας), Ζαμάνος Στέλιος (ΠΣΑΕΕΑ) Η μυστική οργάνωση του ΚΚΕ στον Ελληνικό Στρατό το 1945-1946, Χαραλαμπίδης Μενέλαος (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών) Εμφύλιες συγκρούσεις στην κατοχική Αθήνα, Καλλιανιώτης Θανάσης (διδάκτωρ Ιστορίας) Οι πρώτοι αντάρτες στον Όλυμπο, 1942-1943: πραγματικότητα, επιθυμία και φαντασία, Τσακίρης Δημήτριος (ΤΕΙ Ηπείρου) Η άνοδος του Στρατού σε καθοριστικό παράγοντα εντός του κέντρου άσκησης της εξουσίας πριν και κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου πολέμου. 10.20-11.00: Συζήτηση 11.00-11.30: Διάλειμμα

11.30-13.30: Συνεδρία 2: Διεθνείς διαστάσεις, Ι
Πρόεδρος: Λαγάνη Ειρήνη (Πανεπιστήμιο Μακεδονίας)
Αβδούλος Σταύρος (δικηγόρος – ΠΣΑΕΕΑ) Η ένοπλη σύγκρουση του Δεκέμβρη 1944 και ο ρόλος της Σοβιετικής Ένωσης, Κλάψης Αντώνης (Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου) Η βρετανική πολιτική και το ελληνικό αντιστασιακό κίνημα: Η Βρετανική Στρατιωτική Αποστολή στην Ελλάδα (1943-1944), Wu Yue (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών) Η εικόνα της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας στον ελληνικό Τύπο το 1949, Σκουλίδας Ηλίας (ΤΕΙ Ηπείρου) «Η δύσκολη γειτονία»: Ελλάδα και Αλβανία στη δεκαετία του 1940. Μία ιστοριογραφική προσέγγιση. 12.50-13.30: Συζήτηση

Αίθουσα Νομαρχιακού Συμβουλίου Καβάλας
09.00-11.00: Συνεδρία Ι: Τραύμα, μνήμη και αφήγηση, Ι
Πρόεδρος: Αντωνίου Γιώργος (Πανεπιστήμιο Κύπρου), Moennig Ulrich (Universitat Hamburg) Εμφύλιος: Μυθοπλασία vs μαρτυρίες, Βασιλειάδης Βασίλειος (κοινωνιολόγος) Αυτόπτης μάρτυς και ιστορικός της «μακράς διάρκειας»: Η ιστορική - οικολογική προσέγγιση του W. H. McNeill στην Ελλάδα της δεκαετίας του ’40, Αναστασιάδης Γιώργος (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης) Αναφορές στη Θεσσαλονίκη της δεκαετίας του 1940. Η ζωή της πόλης μέσα από τη λογοτεχνία και τις εφημερίδες της, Θεοδώρου Βάσω (Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης), Βασιλούδη Βασιλική (Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης), Θεοδωροπούλου Ζαχαρούλα (Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης) Η παιδική ηλικία ως διακύβευμα στα χρόνια του Εμφυλίου: Προφορικές μαρτυρίες από την περιοχή της Θράκης. 10.20-11.00: Συζήτηση 11.00-11.30: Διάλειμμα

11.30-13.30: Συνεδρία 2: Τραύμα, μνήμη και αφήγηση, ΙΙ
Πρόεδρος: Αποστολίδου Βενετία (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης), Αναστασιάδης Θάνος (Universitat Hamburg) Κυριάκης Μάκης (Universitat Hamburg) «Δεν έχεις μνημονικό. Θυμάσαι ό,τι και όπως σε βολεύει...»: Τραύμα, μνήμη και αφήγηση του Εμφυλίου, Δεμερτζής Νίκος (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών) Ο Εμφύλιος πόλεμος ως πολιτισμικό τραύμα, Δαλκαβούκης Βασίλης (Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης), Αντωνιάδου Αριάδνη (Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων)
Ανάμεσα σε δύο πολέμους: Επίσημη και ανεπίσημη μνήμη της δεκαετίας του ’40 σε μια ορεινή κοινότητα της Β. Πίνδου, Κράββα Βασιλική (ΤΕΙ Θεσσαλονίκης) Η «Φυγή» κατά τον Δεύτερο Παγκόσμιο πόλεμο: Όψεις μιας στρατηγικής επιβίωσης. 12.50-13.30: Συζήτηση

Απογευματινή κοινή συνεδρία
Αμφιθέατρο Νομαρχίας Καβάλας
17.00-19.00: Συνεδρία Ι: Διεθνείς διαστάσεις, ΙI
Πρόεδρος: Ψαλλίδας Γρηγόρης (Ιόνιο Πανεπιστήμιο), Λαγάνη Ειρήνη (Πανεπιστήμιο Μακεδονίας) Ο ελληνικός Εμφύλιος μέσα από τα γαλλικά διπλωματικά αρχεία, 1944–1949, Ζαχαρίου Στέλιος (Υπουργείο Εξωτερικών της Ελλάδας) Προσκαλώντας την εξάρτηση: Οι στόχοι και τα αποτελέσματα του αμερικανικού παρεμβατισμού κατά την περίοδο της Ανοικοδομήσεως (1947–1952), Χατζηβασιλείου Ευάνθης (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών) Εξαρτημένο υποσύστημα: Ελληνικές αντιλήψεις για τα Βαλκάνια και τη διεθνή πολιτική, 1935-1949, Μαραντζίδης Νίκος (Πανεπιστήμιο Μακεδονίας) «Το σχέδιο Μάρσαλ των φτωχών»: Η εμπλοκή των Λαϊκών Δημοκρατιών κατά τον Εμφύλιο πόλεμο, Γιαννακάκης ΄Ηλιος (Universite de Lille) Σχέσεις Ελλάδας - Τσεχοσλοβακίας, 1945-1955. 18.40-19.00: Συζήτηση 19.00-19.30: Διάλειμμα

19.30-21.30: Συνεδρία 2: Μειονότητες
Πρόεδρος: Μαυρογορδάτος Γεώργιος (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών), Ριτζαλέος Βασίλης (διδάκτωρ Ιστορίας) Η εβραϊκή κοινότητα Καβάλας στον έλεγχο των βουλγαρικών αρχών Κατοχής: Οργάνωση, εκμετάλλευση, διάλυση (1942-1944), Μαμαρέλης Αργύρης (The London School of Economics and Political Science) Ερευνώντας έναν εχθρό που δεν υπήρξε: Η στάση της μουσουλμανικής μειονότητας της Θράκης κατά τη βουλγαρική κατοχή 1941-1944, Νιάρχος Γεώργιος (The London School of Economics and Political Science) Πολιτικές προσέγγισης της ελληνικής πολιτείας απέναντι στη μουσουλμανική μειονότητα της Θράκης κατά τον Εμφύλιο πόλεμο 1946-1949, Τσίβος Κώστας (Charles University) Σλαβομακεδόνες στον Εμφύλιο: Οι σλαβομακεδόνες πολιτικοί πρόσφυγες στην Τσεχοσλοβακία.
20.50-21.30: Συζήτηση

Σάββατο 4 Ιουλίου
Πρωινές παράλληλες συνεδρίες
Αμφιθέατρο Νομαρχίας Καβάλας
09.00-11.00: Συνεδρία 1: Τοπικές διαστάσεις
Πρόεδρος: Δορδανάς Στράτος (Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδνίας), Καραγιαννακίδης Νίκος (Ιόνιο Πανεπιστήμιο) Η Ανατολική Μακεδονία στη δεκαετία του 1940: Έρευνες, σιωπές και νέες αρχειακές διαθεσιμότητες, Μπάδα Κωνσταντίνα (Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων), Σφήκας Θανάσης (Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων) Διερευνώντας την τοπική διάσταση: Ιστορία και μνήμη της δεκαετίας του ’40 στην Αιτωλοακαρνανία, Τομαή Φωτεινή (Υπουργείο Εξωτερικών της Ελλάδας – διευθύντρια Ιστορικού και Διπλωματικού Αρχείου) Μία άγνωστη εκδοχή του Εμφυλίου. 10.20-11.00: Συζήτηση. 11.00-11.30: Διάλειμμα

11.30-13.30: Συνεδρία 2: Οικονομικές και κοινωνικές πτυχές
Πρόεδρος: Αναστασιάδης Γιώργος (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης), Χιονίδου Βιολέττα (University of Newcastle upon Tyne) « Ήταν μια γέφυρα από τη ζωή στο θάνατο»: Νοσοκομεία στην κατοχική Ελλάδα, Τσίλαγα Φλώρα (διδάκτωρ Ιστορίας) Στην τροχιά του εμφυλίου πολέμου: Η δράση του οργανισμού UNRRA στην Ελλάδα (Απρίλιος 1945 - Ιούνιος 1947), Ψαλλίδας Γρηγόρης (Ιόνιο Πανεπιστήμιο) Αντίσταση και κοινωνία πολιτών, Siani-Davies Peter (University College London) Κατσίκας Στέφανος (Goldsmiths College, University of London) The Tobacco Workers’ Law of 1953: Smoking out the communist threat from a heavily unionised workforce?

Αίθουσα Νομαρχιακού Συμβουλίου Καβάλας
09.00-11.00: Συνεδρία 1: Πολιτισμικές διαστάσεις
Πρόεδρος: Χατζηαναστασίου Τάσος (Πανεπιστήμιο Κύπρου), Κουτσούκου Φαίδρα (διδάκτωρ Ιστορίας) Εθνικοσοσιαλιστική πολιτιστική πολιτική στην Ελλάδα κατά τη δεκαετία του ’40, Γεωργακάκη Κωνστάντζα (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών), Το αθηναϊκό θέατρο το χειμώνα του 1944, Δεληγιάννης Γιάννης (Πάντειον Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών), Κοινωνικές αξίες και συλλογική συνείδηση στην πεζογραφική παραγωγή της Αριστεράς κατά τη δεκαετία του 1940-1950, Χαρκιολάκης Αλέξανδρος (Μεγάλη Μουσική Βιβλιοθήκη «Λ. Βουδούρη») Η έντεχνη μουσική στα χρόνια της Κατοχής: ένα πεδίο ανεξερεύνητο. 10.20-11.00: Συζήτηση 11.00-11.30: Διάλειμμα

11.30-13.30: Συνεδρία 2: Η πρόσληψη της δεκαετίας του 1940 στην τέχνη
Πρόεδρος: Θανάσης Βαλτινός (συγγραφέας, ακαδημαϊκός), Νικολοπούλου Μαρία (Ελληνικό Ανοιχτό Πανεπιστήμιο) «Η λογοτεχνία είναι ένα όπλο κι εργαλείο. Κι η λαβή του συχνά πασαλειμμένη με αίματα»: Λογοτεχνία και στράτευση στη δεκαετία του 1940, Αποστολίδου Βενετία (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης) Η λογοτεχνία των πολιτικών προσφύγων στο πλαίσιο της λογοτεχνίας για τον Εμφύλιο, Ανδρίτσος Γιώργος (διδάκτωρ Ιστορίας) Η Κατοχή και η Αντίσταση στις ελληνικές ταινίες μυθοπλασίας μεγάλου μήκους από το 1967 έως το 1974, Σπυρόπουλος Παναγιώτης (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης) Ο «Θίασος» του Θόδωρου Αγγελόπουλου: Τόποι και τρόποι μιας κινηματογραφικής μαρτυρίας. 12.50-13.30: Συζήτηση

Απογευματινή κοινή συνεδρία
Αμφιθέατρο Νομαρχίας Καβάλας
17.00-19.00: Συνεδρία 1: Συγκριτικές προσεγγίσεις
Πρόεδρος: Καλύβας Στάθης (Yale University), Αντωνίου Γιώργος (Πανεπιστήμιο Κύπρου) Κληρονομιά και μνήμη των ευρωπαϊκών εμφυλίων πολέμων, Βερβενιώτη Τασούλα (Ελληνικό Ανοιχτό Πανεπιστήμιο) Τα παιδιά στους εμφυλίους πολέμους του 20ού αιώνα στην Ευρώπη, την Αφρική και την Ασία, Πασχαλούδη Ελένη (Πανεπιστήμιο Μακεδονίας) Η ενσωμάτωση του εμφυλίου πολέμου στις εθνικές αφηγήσεις: ΗΠΑ, Ισπανία, Ελλάδα, Χασιώτης Λουκιανός (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης) H πολιτική για τα παιδιά στον ισπανικό και τον ελληνικό εμφύλιο πόλεμο: ένας ιστορικός παραλληλισμός. 18.20-19.00: Συζήτηση, 19.00-19.30: Διάλειμμα

19.30-21.00: Συνεδρία 2: Ιστοριογραφικές προσεγγίσεις - ερμηνευτικά σχήματα για
τη δεκαετία του ’40
Πρόεδρος: Βερέμης Θάνος (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών), Βόγλης Πολυμέρης (Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας) Μεταξύ αναπαλαίωσης και ανανέωσης: Ερμηνευτικά σχήματα και ιστοριογραφικές προσεγγίσεις του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας, Τζούκας Βαγγέλης (διδάκτωρ Κοινωνιολογίας) «Ο Εμφύλιος μέσα τους»: Σύγχρονες ερμηνείες για τη δεκαετία 1940-50 και πολιτικές διαμάχες στην ελληνική μετανεωτερικότητα, Τσέκου Κατερίνα (διδάκτωρ Ιστορίας) Έλληνες πολιτικοί πρόσφυγες στην Ανατολική Ευρώπη: μια κριτική αποτίμηση της υπάρχουσας βιβλιογραφίας. 20.30-21.00: Συζήτηση

Κυριακή 5 Ιουλίου
Πρωινή κοινή συνεδρία
Αμφιθέατρο Νομαρχίας Καβάλας
09.00-10.30: Συνεδρία I: Τραύμα, μνήμη και αφήγηση, ΙΙΙ
Πρόεδρος: Χασιώτης Λουκιανός (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης), Γιαννοπούλου Χρύσα (Πανεπιστήμιο Μακεδονίας) Κούρος Θεόδωρος (Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων) Τοπία άμυνας απέναντι σε ένα «διπλό εχθρό». Μνημεία του στρατού για τη δεκαετία του 1940 στην περιοχή της Κόνιτσας, Λάζου Βασιλική (διδάκτωρ Ιστορίας) Κινητοποιώντας την κοινωνία σε πόλεμο: Οι δημόσιες τελετές και η πολιτική τους σημασία την περίοδο του Εμφυλίου πολέμου, Λεμονίδου Έλλη (Πανεπιστήμιο Αιγαίου) Η διδασκαλία της Ιστορίας στο σχολείο και η συγκρότηση της συλλογικής μνήμης: Η δεκαετία του ’40 στην εννιάχρονη υποχρεωτική εκπαίδευση. 10.00-10.30: Συζήτηση 10.30-11.00: Διάλειμμα

11.00-13.00: Απολογισμός συνεδρίου
Πρόεδρος: Βουτυρά Έφη (Πανεπιστήμιο Μακεδονίας), Αποστολίδου Βενετία (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης), Βόγλης Πολυμέρης (Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας), Μαραντζίδης Νίκος (Πανεπιστήμιο Μακεδονίας), Χατζηβασιλείου Ευάνθης (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)

Σάββατο 30 Μαΐου 2009

Ο Αλέξης Τσίπρας στα Γιάννενα- Η επιλογή της αριστεράς ως διακύβευμα




Μια πολύ καλή συγκέντρωση έκανε την Παρασκευή το βράδυ στην Πλατεία Ταχυδρομείου στα Γιάννενα ο ΣΥΡΙΖΑ. Κεντρικός ομιλητής ο Αλέξης Τσίπρας, ενώ χαιρέτισε ο Κώστας Μπασιούκας, ο Ηπειρώτης γιατρός και πανεπιστημιακός που μετέχει στο ευρωψηφοδέλτιο.
Η συγκέντρωση ήταν μεγάλη για τα δεδομένα του κόμματος αφού επί δύο ώρες μαζεύτηκαν 300 περίπου άνθρωποι που άκουσαν με προσοχή τον πρόεδρο του Συνασπισμού.
Ο Αλέξης Τσίπρας ήταν μάλλον αναπάντεχα, δυναμικός, σαφής και… πολιτικός. Ενώ θα περίμενε δηλαδή κανείς μια ήπια ομιλία με κύριο στόχο να προσελκύσει ψήφους στην κάλπη της άλλης Κυριακής μέσα κυρίως από την τηλεοπτική κάλυψη, ο Τσίπρας έκανε στην ουσία μια πλήρη, αριστερή και πολιτικοποιημένη ανάλυση της κοινωνικής και πολιτικής κατάστασης σήμερα στη χώρα μας, μίλησε καθαρά και χωρίς υπεκφυγές για τον ΣΥΡΙΖΑ- για τις μεγάλες δυνατότητες του ενωτικού εγχειρήματος, όπως και για τις αδυναμίες- καθώς και τη σημασία που έχει αυτή η εκλογική μάχη για τη διαμόρφωση του συσχετισμού δυνάμεων στη χώρα μας.
Έκανε μια αριστερή ομιλία απευθυνόμενος σε ένα κοινό που έχει ανάγκη να μάθει κυρίως τις παραμέτρους της οικονομικής κρίσης, τα αδιέξοδα του δικομματισμού, την προοπτική μιας άλλης αριστεράς όπως διαμορφώνεται στην Ελλάδα και την Ευρώπη. Είχαμε καιρό να ακούσουμε έναν σαφή αριστερό λόγο που ταυτόχρονα να έχει στόχο να γίνει κι ένας κοινωνικός λόγος, κτήμα των πολλών και όχι των ολίγων "πεφωτισμένων" της αριστεράς.
Τολμώ να πω ότι κάποιοι πείστηκαν χτες το βράδυ ότι έχει νόημα η ψήφος τους στο μόνο αριστερό κόμμα σήμερα της χώρας που αντιλαμβάνεται τι παίζεται στις ευρωπαϊκές κοινωνίες και δοκιμάζει να βρει διεξόδους. Δοκιμάζει και το λέει, δεν λέει ότι κατέχει την αλήθεια και το μονόδρομο του σοσιαλισμού- και είναι παράδοξο, αλλά σήμερα που όλα είναι τόσο ρευστά (και τόσο γκρίζα) στην Ευρώπη δύο ελληνικά κόμματα, το ΠΑΣΟΚ και το ΚΚΕ θεωρούν αυτονόητο τον "Σοσιαλισμό" τους, σε τέτοιο βαθμό που να διαγκωνίζονται ποιος έχει το καλύτερο δίπλωμα ευρασιτεχνίας για τη σοσιαλιστική πατέντα.
Ο ΣΥΡΙΖΑ που παρουσίασε ο Αλέξης Τσίπρας, αναζητά διέξοδο τόσο για τα κοινωνικά αδιέξοδα όσο και τα αδιέξοδα της γερασμένης και ακίνδυνης μέχρι πρότινος ευρωπαϊκής αριστεράς. Και φάνηκε το γιατί η ψήφος στον ΣΥΡΙΖΑ δεν αποτελεί πια εκδήλωση οίκτου για το «μικρό ροζ κόμμα» ή ανώδυνη επιλογή διαμαρτυρίας. Είναι φανερό δηλαδή ότι ο πυρήνας του ΣΥΡΙΖΑ είναι μια δυναμική, κοινωνική πλειοψηφία που θέλει να αλλάξει αυτό που φαίνεται πως δεν αλλάζει με τίποτα.
Γι’ αυτό κι αν θέλετε, ο ΣΥΡΙΖΑ αδυνατεί πια να πάρει ποσοστά πάνω από 10% στα γκάλοπ. Αδυνατεί να πάρει πια την αφελή συναίνεση όσων αντιμετωπίζουν την πολιτική ως μία άλλη εκδοχή του φρέντο καπουτσίνο και την κοινωνία ως αρένα εξουσιαστικών εξαρτήσεων.
Το μοντέλο, το πρωί κάνω ό,τι μπορώ για να γίνει ο κόσμος κυνικότερος και το βράδυ ψηφίζω την happy αριστερά, τελείωσε.

Και φαίνεται ότι οι άνθρωποι του ΣΥΡΙΖΑ κατάλαβαν επιτέλους ότι το να πολιτεύεσαι λάθρα, χωρίς δική σου βάση και φυσώντας σε αλλότρια πανιά, δεν έχει νόημα. Το ότι φυσικά χρειάζεται ένα κόμμα και τον "αέρα" της ψήφου διαμαρτυρίας είναι λογικό. Φαίνεται ότι η οργανωμένη εμφάνιση των Οικολόγων Πρασίνων δομεί ένα χώρο που θα απορροφήσει μεγάλο μέρος της ψήφου διαμαρτυρίας αυτήν τη φορά. Οι Πράσινοι παίζουν πια το ρόλο του ΣΥΝ το 1994, ανακατεύουν την τράπουλα και προκαλούν πονοκέφαλο στα άλλα μικρά κόμματα που ελπίζουν πάντα να αρπάξουν μια πρόσκαιρη αντικυβερνητική ψήφο.
Ο ΣΥΡΙΖΑ επέλεξε, όμως, αυτή τη φορά να ζητήσει μια ψήφο από τον πολίτη που θα δεσμευτεί ότι θα παραμείνει αριστερός και μετά τις εκλογές. Κι αυτό είναι φυσικά ένα ρίσκο. Έχει ψυχικό και κοινωνικό κόστος να επιλέγεις να είσαι αριστερός τη σήμερον ημέρα. Αλλά υπάρχει μια όλο και πιο διευρυμένη κοινωνική βάση που το συζητάει, ακόμα κι όταν δεν το εκφράζει με την ψήφο της στην αριστερά.


Εξ ου κι ένα πραγματικό άνοιγμα που έκανε χτες ο Τσίπρας, που όμως θα περάσει απαρατήρητο από τα ΜΜΕ: «Και θέλω να απευθυνθώ ιδιαίτερα στους ψηφοφόρους του ΠΑΣΟΚ. Οι πραγματικοί συσχετισμοί δύναμης δεν μπορούν να αλλάξουν έτσι. Από τα μπαλκόνια και τα μικρόφωνα. Και το ξέρετε πολύ καλά. Ούτε θα αλλάξουν αν τα κόμματα του δικομματισμού γίνουν από δύο δυόμισι. Θα αλλάξουν αν υπάρχει ένα καινούριο ρεύμα αλλαγής και ανατροπών στην κοινωνία. Αν διαμορφωθεί ένας ισχυρός ενωτικός πόλος στα αριστερά του πολιτικού συστήματος. Που θα δώσει νέα δυναμική στις κοινωνικές διεκδικήσεις και θα ανοίξει τον δρόμο για ένα πραγματικά εναλλακτικό πολιτικό σχέδιο. Η θέση σας είναι εδώ. Μαζί μας. Μαζί με την αριστερά της ενότητας και των αγώνων».
Το ότι ο ΣΥΡΙΖΑ φαίνεται ότι επιλέγει να μη χαϊδέψει κανενός τα αυτιά (κι ας συνεχίζει η σπέκουλα των άλλων για τον Δεκέμβρη, των άλλων που μισούν τη νεότητα γιατί νιώθουν γερασμένοι μέσα στον κομφορμισμό και τις βεβαιότητές τους) φαίνεται έστω και με συμβολικό τρόπο στο κλείσιμο της ομιλίας:
«Το πραγματικό δίλημμα της επόμενης Κυριακής είναι αν το διαλυμένο δικομματικό σκηνικό θα καταφέρει να σταθεί στα πόδια του. Ή αν θα το ανατρέψουμε, διαμορφώνοντας νέους πολιτικούς συσχετισμούς. Το πραγματικό δίλημμα είναι αν ο κόσμος θα διοχετεύσει την δυσαρέσκειά του στην απάθεια και την παραίτηση. Ή αν θα την θα μετατρέψει σε ενέργεια για την μεγάλη ανατροπή. Το πραγματικό δίλημμα είναι αν την κρίση θα την διαχειριστούν αυτοί που την προκάλεσαν. Δηλαδή όσοι δούλεψαν όλα αυτά τα χρόνια για το κέρδος εις βάρος της κοινωνίας. ¨Η αν θα υπάρξει στροφή στις προτεραιότητες και στην χάραξη πολιτικής. Το πραγματικό δίλημμα είναι αν θα μείνουμε μόνο στις γενικές διακηρύξεις περιβαλλοντικής ευαισθησίας. Ή αν θα υπερασπιστούμε το περιβάλλον με ρήξεις, τοπικές συγκρούσεις, ενεργοποίηση των πολιτών. Το πραγματικό δίλημμα είναι αν θέλουμε μια Ευρώπη σαν τη σημερινή. Που κοιτάζει πώς θα κατοχυρώσει τα κέρδη των οικονομικά ισχυρών και πώς θα λεηλατήσει την κοινωνία. Ή αν θέλουμε μια Ευρώπη δημοκρατική, κοινωνική, οικολογική».
Κάνει φανερό δηλαδή ότι μόνο με καθοριστική ήττα του δικομματισμού (με ποσοστά δηλαδή κάτω από το 65% και για τα δύο μεγάλα κόμματα) μπορεί να αλλάξει και η πολιτική κατάσταση στη χώρα. Αν γίνει αυτό, τότε τα μικρά κόμματα θα μπορέσουν να μπουν στο δρόμο ενός άλλου μέλλοντος και οι ψηφοφόροι να αναλάβουν (επιτέλους) και την ευθύνη για το δικό τους μέλλον- κι αυτή θα είναι όντως μια πρωτότυπη δοκιμασία τόσο για τα κόμματα της αριστεράς όσο και για τους συνειδητοποιημένους πολίτες. Αν όχι, αν συνεχίζει να επιβεβαιώνεται ότι η πολιτική μπορεί να γίνεται και χωρίς ατομική ευθύνη από τον πολίτη, τότε είναι λογικό τα δύο μεγάλα κόμματα να αναλάβουν εσαεί, ως πληρεξούσιοι, τη διακυβέρνηση. Ή θα ανασυντεθεί το πολιτικό σκηνικό στην Ελλάδα ή θα μετατραπεί σε μια αλα καρτ άσκηση διαχείρισης από εξουσιαστικούς και αδιαφανείς εν πολλοίς μηχανισμούς.

Και πάρτυ στην Καλλάρη

Μετά την ομιλία έγινε ένα ανοιχτό πάρτυ στην οδό Καλλάρη και προσκαλέστηκαν όλοι διά μικροφώνου στη συγκέντρωση. Οι άνθρωποι του ΣΥΡΙΖΑ το προετοίμαζαν αυτό το πάρτυ 20 μέρες, έχοντας σκεφτεί ότι πάνω κάτω 70 άνθρωποι θα θέλουν να πιουν μια μπύρα και να μιλήσουν λίγο πιο χαλαρά. Έφτασαν τελικά στα δύο ωραία μπαρ του πεζοδρόμου που ήταν πανέμορφος μέσα στη ζεστή νύχτα, πάνω από 150- 200 άνθρωποι, πέρασαν άλλοι τόσοι τυχαία, δοκιμάστηκαν επιτυχώς ντόπιες τυρόπιτες κι αλλοδαπές μπύρες, όλοι και όλες μίλησαν από κοντά με τον Αλέξη Τσίπρα με πρώτα τα μικρά παιδιά που ήθελαν να μάθουν γιατί είναι Παναθηναϊκός (έλα μου, ντε) και το ραντεβού είναι πλέον στο Ιτς Καλέ την Τετάρτη το βράδυ με τη δύναμη των Καστρινών, προεξέχοντος του Κώστα Μπασιούκα.

Τρίτη 26 Μαΐου 2009

Μιχάλης Παπαγιαννάκης, ένας συνεπής άνθρωπος της Αριστεράς


Η απώλεια του Μιχάλη Παπαγιαννάκη είναι σημαντική για την πολιτική ζωή του τόπου. Γιατί ήταν από τους λίγους βουλευτές του ελληνικού κοινοβουλίου που υπήρξε συνεπής, επίμονος, γνώστης των όσων έλεγε- πράγματα σπάνια δηλαδή εν γένει για την πολιτική στη χώρα μας. Δεν συμφωνούσα πάντα με όσα έλεγε, κυρίως για την μετεξέλιξη της ανανεωτικής αριστεράς, εκεί κοντά στη διάσπαση του Συνασπισμού μετά το 1992, αλλά και πριν από λίγο καιρό κατά την «αριστερή στροφή» όπως την λένε του ΣΥΡΙΖΑ. Ο ίδιος όμως ενίσχυε πάντα το εγχείρημα του ΣΥΡΙΖΑ, ήταν μέσα στους αγώνες ειδικά τους οικολογικούς και δεν φοβόταν να μπει μπροστά και να μιλήσει δημόσια. Αυτές τις πολιτικές του αρετές εκτιμούσαν πολλοί αριστεροί από διαφορετικούς χώρους, ακόμα και κομμουνιστές και ακτιβιστές οικολόγοι και τον στήριζαν όταν κατέβαινε για τη Βουλή.

Η ανακοίνωση του Συνασπισμού έχει ως εξής: Ο Μιχάλης Παπαγιαννάκης, βουλευτής του Συνασπισμού Ριζοσπαστικής Αριστεράς δεν είναι πια μαζί μας. Ο Μιχάλης, μέλος της ΚΠΕ του ΣΥΝ, υπήρξε μια συνεπής και νηφάλια φωνή της Ανανεωτικής Αριστεράς. Διακρίθηκε για την ανεξαρτησία της γνώμης του, το ανοιχτό μυαλό του, τις ριζοσπαστικές του θέσεις. Σταθερά προσηλωμένος στις ιδέες της ανανέωσης, της οικολογίας, του ευρωπαϊσμού, υπήρξε πάντα ένας λαμπρός αγωνιστής. Ηγετικός στέλεχος της ΕΑΡ και μετά του Συνασπισμού, πάλεψε με ειλικρίνεια και ανιδιοτέλεια για μια σύγχρονη φυσιογνωμία της Αριστεράς.Τα μέλη και τα στελέχη του ΣΥΝ θα θυμούνται πάντα τον ευθύ του λόγο, τις πλούσιες γνώσεις του, τη μαχητική του παρουσία. Θα ξέρουν ότι ο Μιχάλης θα είναι πάντα μαζί μας στους δύσκολους δρόμους για μια Αριστερά που πιστεύει στο σοσιαλισμό με ανθρώπινο πρόσωπο.

Σύντομο βιογραφικό: Γεννήθηκε στις 19.8.1941 στην Καλαμάτα. Σπούδασε Νομικά και Οικονομικές και Πολιτικές Επιστήμες στην Αθήνα, στο Μονπελλιέ και το Παρίσι. Διδασκαλία και έρευνα στο Πανεπιστήμιο του Παρισιού 2, στο Ινστιτούτο Διοίκησης Επιχειρήσεων του Ορσαί, στο Μεσογειακό Αγρονομικό Ινστιτούτο του Μονπελλιέ. Έρευνες και μελέτες πάνω στη μεσογειακή οικονομία, την ΕΟΚ, την κινεζική αγροβιομηχανία, την αλιεία στην Ελλάδα κ.λπ., για λογαριασμό ΕΟΚ, ΓΚΑΤΤ, ΟΗΕ (1967-1987). Επιστημονικός συνεργάτης στο Πάντειο. Αρθρογραφία στο Βήμα, τον Οικονομικό Ταχυδρόμο, το Αντί, την Αυγή, τον Πολίτη... Μέλος της Δημοκρατικής Άμυνας κατά τη δικτατορία. Ιδρυτικό μέλος της ΕΑΡ και μέλος της ΚΕ και της ΕΓ της. Διετέλεσε μέλος της Π.Γ. της ΚΠΕ και της Π.Γ. του ΣΥΝ. Ήταν υπεύθυνος του Τμήματος Οικολογίας και Ποιότητας της Ζωής, ευρωβουλευτής του ΣΥΝ έως το 2004, μέλος της ΚΠΕ του ΣΥΝ και βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ στη Β΄ Αθηνών στις τελευταίες εκλογές.

Στη φωτογραφία τρίτος από δεξιά σε πρωτοβουλία των βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ

Το έργο της ερμηνείας, μια επιστημονική συνάντηση

Επιστημονική συνάντηση εργασίας με θέμα: «Το έργο της ερμηνείας»: ιστορικές, αισθητικές και φιλοσοφικές προσεγγίσεις» γίνεται στις 26 και στις 27 Μαΐου στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων. Όλες οι εργασίες θα γίνουν στο Κτήριο Βιβλιοθήκης, στο Αμφιθέατρο του 2ου ορόφου και διοργανωτές είναι το Τμήμα Πλαστικών Τεχνών και Επιστημών της Τέχνης, το Τμήμα Φιλολογίας και το Τμήμα Φιλοσοφίας Παιδαγωγικής Ψυχολογίας.
Αξιοσημείωτη είναι η συμμετοχή νέων επιστημόνων το έργο των οποίων είναι αναγνωρισμένο και καταξιωμένο τόσο σε ακαδημαϊκό επίπεδο όσο και σε καλλιτεχνικό, ενώ δεν πρέπει να περάσει απαρατήρητη η συνεργασία τριών Τμημάτων του πανεπιστημίου που εγγυάται και την διαεπιστημονικότητα στην προσέγγιση του θέματος.
Παραθέτω μέρος του εισαγωγικού κειμένου και το πρόγραμμα (ολόκληρα εδώ):
«Αν και η συζήτηση «περί ερμηνείας» έλκει τις ρίζες της από την αρχαιότητα,
αναμφισβήτητα ο 19ος αιώνας υπήρξε καθοριστικός για τη θεωρητική και πρακτική θεμελίωση της νεότερης Ερμηνευτικής. Στον αιώνα αυτό, η Ερμηνευτική απέκτησε νέους ορίζοντες και εμπλουτίστηκε με τις νεωτερικές «τεχνικές της υποψίας» (Μαρξ, Νίτσε, Φρόιντ, Ντιλτάι), που όχι μόνο κλόνισαν τις βεβαιότητες του καρτεσιανού παραδείγματος αλλά δημιούργησαν και τις προϋποθέσεις για μια νέα «δυνατότητα του ερμηνεύειν». Ο 20ός αιώνας, με τη συμβολή σημαντικών στοχαστών (Χάιντεγκερ, Γκάνταμερ, Χάμπερμας, Ντεριντά, Ρικέρ), σχολών και κινημάτων, σημαδεύτηκε από τις κριτικές διαμάχες γύρω από την Ερμηνευτική, και, αναμφισβήτητα, η έμφαση που δόθηκε στο «ανοικτό» και ατελές έργο της ερμηνείας, οδήγησε τόσο σε δογματικές αναδιπλώσεις όσο και σε σχετικιστικές αυθαιρεσίες. Σήμερα, σε μια εποχή «ερμηνευτικού πλουραλισμού», μπορούμε να θέσουμε, εκ νέου, ερωτήματα γύρω από τη ζωή και το έργο της ερμηνείας. Η προτεινόμενη συνάντηση εργασίας έχει ως στόχο να εστιάσει στην ιστορία, τη θεωρία και τη μεθοδολογία των ερμηνευτικών τεχνικών, εξετάζοντας, μέσα από συγκεκριμένα παραδείγματα επιμέρους πεδίων (λογοτεχνία, μετάφραση, εικαστικές τέχνες και κινηματογράφος, φιλοσοφία) τις προσεγγίσεις του ερμηνευτικού εγχειρήματος. Βασικός άξονας της συνάντησης είναι να διερευνηθεί η σχέση τόσο του έργου τέχνης όσο και των ευρύτερων προϊόντων του πολιτισμού, με την ερμηνευτική αλήθεια: οι τεχνικές παραγωγής νοήματος και η διαδικασία πραγμάτωσης της αλήθειας, ο μετασχηματισμός της αισθητικής εμπειρίας σε δυνατότητα ερμηνευτικής πράξης, τα ερμηνευτικά σχήματα κατανόησης της πολιτισμικής ιστορίας».

ΠPOΓPAMMA

Τρίτη 26 Μαΐου
17:00 Χαιρετισμοί, Αθανάσιος Αγγέλου, Κοσμήτορας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων
Πρόεδροι-Αντιπρόεδροι Τμημάτων, Εισαγωγή
18:00 ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΚΑΙ ΕΡΜΗΝΕΙΑ
Συντονιστής: Στέφανος Δημητρίου
18.00 – 18.20: Αλίκη Λαβράνου, Ευδαιμονία και ηθικότητα: ζητήματα ερμηνείας της δεύτερης καντιανής κριτικής
18.20 – 18.40: Γιάννης Πρελορέντζος, Εκφάνσεις της συνάντησης φιλοσοφίας και
κινηματογράφου σύμφωνα με τον Ντελέζ
18.40 – 19.00: Μαρία Πουρνάρη, Μεταφραστικά και ερμηνευτικά ζητήματα της 'Πραγματείας για την ανθρώπινη φύση' του Ντέιβιντ Χιούμ
19.00 – 19.20: Παναγιώτης Νούτσος, Αναγνωστική, ερμηνευτική, μεταφραστική και μεταπρατική πρακτική
19.20 – 20.15: Συζήτηση

Τετάρτη 27 Μαΐου
10:00 ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΙ ΕΡΜΗΝΕΙΑ
Συντονιστής: Γιάννης Παπαθεοδώρου
10.00 – 10.20: Μαρία Λιάτση, H θεωρία της ερμηνείας στο έργο του Πιρς
10.20 – 10.40: Τάκης Καγιαλής, Ο αρχαίος μύθος στη μοντέρνα ποίηση: Γνωστικά
προαπαιτούμενα και κοινωνικές ιεραρχήσεις
10.40 – 11.00: Elias Polizoes, Τhe Hermeneutics of Laughter
11.00 – 11.30: Συζήτηση, 11.30 – 12.00 : Διάλειμμα

Συντονιστής: Τάκης Καγιαλής
12.00 – 12.20: Αλέξανδρος Αλεξάκης, Δυνατότητες ερμηνείας μεσαιωνικών κειμένων: Η
περίπτωση της εικονομαχίας
12.20 – 12.40: Βασίλης Αλεξίου, Περί κριτικής και ερμηνείας (Πάνω σ’ ένα ξένο άρθρο)
12.40 – 13.00: Απόστολος Λαμπρόπουλος, Θεωρήσεις του σώματος : χρήσεις, μετασχηματισμοί, ερμηνείες
13.00 – 13.30: Συζήτηση

17:00 ΕΙΚΑΣΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ, ΕΙΚΟΝΑ, ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ
Συντονιστής: Χρήστος Δερμεντζόπουλος
17.00 – 17.20: Βασίλης Βαμβακάς, Σύγχρονες κινηματογραφικές ερμηνείες της μικροαστικής κρίσης
17.20 – 17.40: Εύα Στεφανή, Mπαχτίν, ερμηνεία και κινηματογράφος
17.40 – 18.00: Γιάννης Σκαρπέλος, Για μια κοινωνική ερμηνευτική της φωτογραφίας. Η περίπτωση των φωτογραφιών της NELLYS
18.00 – 18.20: Γρηγόρης Πασχαλίδης, Θεωρητικά και μεθοδολογικά ζητήματα στην πολιτισμική ερμηνευτική της εικόνας
18.20 – 18.40: Κωνσταντίνος Ιωαννίδης, Το τέλος της αυτονόητης εικόνας: Σύμβολο και
αλληγορία στις περί εικαστικών τεχνών συζητήσεις στην Ελλάδα του 19ου αιώνα
18.40 – 19.15: Συζήτηση, 19.15 – 20.15: Γενική Συζήτηση – Λήξη συνάντησης

Δευτέρα 25 Μαΐου 2009

Σοσιαλισμός ή Βαρβαρότητα. Η πολιτική ως θέαμα

Ποιος το περίμενε ότι το κεντρικό διακύβευμα των ευρωεκλογών του 2009 θα ήταν ένα σύνθημα των αρχών του 20ου αιώνα, όπως το «Σοσιαλισμός ή βαρβαρότητα»; Κι όμως στον κόσμο των ψεύτικων ειδήσεων και της βιομηχανίας του θεάματος, το τίποτα μετατρέπεται σε όλον, και καλοκάθεται στο κέντρο του δημόσιου πολιτικού διαλόγου.
Όταν πρωτοάκουσα την περασμένη εβδομάδα ότι η ΝΔ συγχύστηκε με το σύνθημα στις ομιλίες του Γιώργου Παπανδρέου, γιατί, λέει, προσβάλλονται τόσοι Έλληνες που δεν είναι… σοσιαλιστές, γέλασα λίγο με την ευρηματικότητα των επικοινωνιολόγων. Κοίτα τι αναδεικνύουν ως θέμα, σκέφτηκα.
Την επόμενη μέρα όμως κι όλες αυτές που ακολούθησαν μέχρι σήμερα, η κυβέρνηση, η ΝΔ και ο ίδιος ο πρωθυπουργός συνεχίζουν να θεωρούν το «σοσιαλισμός ή βαρβαρότητα» ως ένα «αμάρτημα» τούτων των εκλογών, ένα μίασμα που πρέπει να εξαφανιστεί.
Εντάξει, πίσω από αυτή τη συζήτηση, όπως και στην περίπτωση της διαφήμισης με τα παπαγαλάκια, κρύβεται η τακτική της ΝΔ να συσπειρώσει τους ψηφοφόρους της. Από την πρώτη μέρα, οι αναλυτές εντόπισαν τη σημασία αυτής της επικοινωνιακής τακτικής και πλέον έχουμε εμπεδώσει τις κρυφές πτυχές της. Δεν είναι όμως καθόλου παρήγορο ότι όλα αυτά είναι επικοινωνία και όχι πραγματική πολιτική.
Πρώτον γιατί είναι φτωχή επικοινωνία, άρα είναι και μια απογυμνωμένη από αλήθεια πολιτική. Κάποιοι δηλαδή επιλέγουν να μας κάνουν να μιλάμε για ένα σύνθημα και μόνο, φορτώνοντάς το με έννοιες που ουδέποτε είχε. Μόνο και μόνο γιατί δημιουργείται μια δήθεν πόλωση που θα οδηγήσει αυτόν που ψήφισε την προηγούμενη φορά Καραμανλή να τον ξαναψηφίσει και τώρα (γιατί αυτό και μόνο είναι η περίφημη συσπείρωση και τίποτα παραπάνω). Κάθεται δηλαδή εκεί στο καφενείο ο άνεργος, ο φτωχός ή έστω ο δυσαρεστημένος ψηφοφόρος, ακούει τον Παπανδρέου να τον λέει (και καλά) βάρβαρο και κάτι σαν να σπάει μέσα του και αποφασίζει με κλάματα στα μάτια να ξαναψηφίσει Καραμανλή.
Το γεγονός δε, ότι ο πρωθυπουργός έχει καπαρώσει για τον εαυτό του την «υπεύθυνη πολιτική» μας οδηγεί στο συμπέρασμα όλους εμάς που δεν τον ψηφίζουμε, ότι είμαστε από την πλευρά της ανεύθυνης πολιτικής (αλλά αυτά περί υπευθυνότητας είναι ένα άλλο επικοινωνιακό τρικ που θα το σχολιάσουμε άλλη φορά).
Δεύτερον και συνέχεια του πρώτου: Το να λες δημόσια ότι το ΠΑΣΟΚ με το σύνθημα «σοσιαλισμός ή βαρβαρότητα» εννοεί «ψηφίστε ΠΑΣΟΚ ή βαρβάρους», συνιστά μια διακωμώδηση της ιστορίας και της πολιτικής σκέψης. Και μόνο το γεγονός άλλωστε ότι ούτε ένας υπουργός ή βουλευτής (εκτός κι αν μας ξέφυγε κανείς μέσα στο χαμό της τηλοψίας) δεν ψέλλισε κάτι για τον Καστοριάδη, μας κάνει να ανησυχούμε για την επάρκεια του πολιτικού μας στελεχικού δυναμικού σε θέμα πολιτικής επιστήμης. Μα τι κάνουν εκεί στα πανεπιστήμια που πάνε; Κι αυτός ο Καραμανλής που είχε διαβάσει και Μαρξ όπως έλεγε εκεί στην Αμερική, από Καστοριάδη που είναι και δικός μας, τίποτα; Τσσς…

Και φυσικά, το ΠΑΣΟΚ χρησιμοποιεί για άλλη μια φορά ένα σύνθημα της αριστερής παράδοσης για να έχει συγκυριακά οφέλη. Όσο έφυγαν οι «βάσεις του θανάτου» άλλο τόσο και τώρα θα διαχωρίσει τη θέση του από τη βαρβαρότητα που γέννησε η σοσιαλδημοκρατία στον πλανήτη (ως και τις μέρες μας, στη Σερβία, το Ιράκ ή το Αφγανιστάν).
Τουλάχιστον όμως χρησιμοποίησε το σύνθημα ακριβώς για να συγκινήσει τους κατέχοντες κάποια αριστερή παιδεία, πρώην αριστερούς κυρίως που έμαθαν από τον εν Ελλάδι κομμουνισμό να συγκινούνται με τέτοια τσιτάτα.
Κι επίσης, μπορούμε να δεχθούμε, ότι έστω σε ένα συναισθηματικό επίπεδο το «σοσιαλισμός ή βαρβαρότητα» μπορεί να προκαλέσει κάποια γόνιμη αναζήτηση, ότι κάποιο νέο παιδί δηλαδή μπορεί να σκεφτεί ακούγοντάς το, τι ζούμε σήμερα γύρω μας και τι θα μπορούσε να είναι ο σοσιαλισμός ως απάντηση.
Τέλος, ας σημειωθεί η αμηχανία με την οποία αντιμετώπισε η αριστερά την όλη συζήτηση, κυρίως γιατί (φαντάζομαι) αισθάνθηκε ότι δεν μπορούσε να συμμετάσχει σε ένα διάλογο μεταξύ ΝΔ και ΠΑΣΟΚ στο επίπεδο του θεάματος. Κι όμως, η αριστερά δεν πρέπει να αφήνει καμιά μάχη να πηγαίνει χαμένη, ούτε τις εικονικές διαμάχες, που επηρεάζουν το ίδιο με τις πραγματικές όπως φαίνεται τη ζωή των ψηφοφόρων.
Κάθε νοήμων άνθρωπος φυσικά, με ελάχιστη παιδεία, γνωρίζει ότι το «σοσιαλισμός ή βαρβαρότητα» είναι ένα δίλλημα που προσφέρεται για σκέψη. Και τα δύο μέρη όμως, και ο σοσιαλισμός και η βαρβαρότητα είναι πλέον έννοιες υπό κρίση. Πρέπει να ανακαλύψουμε ξανά το νόημά τους στον κόσμο που ζούμε. Πάντα όμως έτσι συμβαίνει με τη γλώσσα… Επαναορίζεται συνεχώς.

ΥΓ Χάριν πάντως της προεκλογικής συζήτησης προέκυψαν και μερικά καλά άρθρα που μπορούν να λειτουργήσουν και παιδευτικά. Όλες οι μεγάλες εφημερίδες προσέγγισαν το ζήτημα και ανέδειξαν τόσο το λόγο της Ρόζας Λούξεμπουργκ η οποία πρωτοεντόπισε τη διαφοροποίηση του σοσιαλισμού από τη βαρβαρότητα στην οπολία οδηγούσε τον κόσμο ο καπιταλισμός μετά τον Α’ παγκόσμιο πόλεμο, όσο και την πολιτική θέση του Κορνήλιου Καστοριάδη και του περιοδικού του Socialisme ou barbarie που μετά τον πόλεμο αναζητούσε νέους επαναστατικούς δρόμους.
Προτείνουμε ενδεικτικά τα άρθρα του Νίκου Ξυδάκη (εδώ) και του Παντελή Μπουκάλα στην Καθημερινή (εδώ) καθώς και του Θανάση Γιαλκετσή στην Ελευθεροτυπία (εδώ).